Άγχος- Φίλος,εχθρός ή και τα 2; Τι σχέση έχει με το οξειδωτικό στρες;

Άγχος – Κάτι το οποίο το γνωρίζουμε όλοι μας, το έχουμε νιώσει όλοι μας και σε μερικούς έχει γίνει είτε εφιάλτης είτε ο καλύτερος φίλος…..!

Τί είναι όμως τελικά το άγχος?

Το άγχος είναι μία δυσάρεστη συναισθηματική κατάσταση, την οποία βιώνουμε όταν θεωρούμε ότι υπάρχει κίνδυνος τον οποίο πρέπει να αντιμετωπίσουμε άμεσα και γι’ αυτόν τον λόγο βρισκόμαστε συνέχεια σε εγρήγορση. Όλη αυτή η ένταση και η αίσθηση κινδύνου προκαλεί ψυχοσωματικά συμπτώματα. Στο άγχος, ο κίνδυνος ή η απειλή στην πραγματικότητα δεν έχουν βάση. Είναι μία αίσθηση κινδύνου η οποία όμως θεωρείται αδικαιολόγητη, αλλά παρ’ όλα αυτά ο οργανισμός μας ενεργοποιεί τους μηχανισμούς άμυνάς μας. Σωματικά, οι μεταβολές συνίστανται σε αύξηση του καρδιακού ρυθμού, τρόμο, ιδρώτα, διαταραχή της αναπνοής, διαταραχή του ύπνου, σφίξιμο ή πόνο στο στήθος και σε ορισμένες περιπτώσεις τάσεις λιποθυμίας.

Οι ψυχολογικές μεταβολές περιλαμβάνουν την δυσφορία μπροστά σε επικείμενο αλλά μη αληθινό κίνδυνο, αίσθηση αδυναμίας (όταν δηλαδή το άτομα αισθάνεται αδύναμο ώστε να αντιμετωπίσει μια τέτοιου είδους απειλή – ακόμα κι αν δεν είναι πραγματική), υπερένταση και εξαντλητική ετοιμότητα για τον αναμενόμενο «κίνδυνο», καθώς επίσης και μία μόνιμη κούραση.

Μη ξεχνάτε όμως και το Δημιουργικό Άγχος, το οποίο ναι μεν έχει τα παραπάνω συμπτώματα, αλλά σε πιο ήπια μορφή, είναι ελεγχόμενο και σε αντίθεση με το υπερβολικό άγχος, μας κινητοποιεί και γινόμαστε πιο παραγωγικοί, δραστήριοι και φυσικά… Δημιουργικοί!

Είδη άγχους

1) Παθολογικό άγχος  βιώνουμε όταν είμαστε σε επιφυλακή και περιμένουμε την έλευση ενός επικείμενου κίνδυνου, ο οποίος μπορεί να μην είναι και ρεαλιστικός κίνδυνος, αλλά η αίσθηση μας, να μεγεθύνει την αξία του.

2)Δημιουργικό άγχος  βιώνουμε όταν νιώθουμε μια κινητήρια δύναμη και ένταση που μας ενεργοποιεί και μας ωθεί είτε στο να ξεπεράσουμε μια επικείμενη πραγματική απειλή, είτε στο να βρεθούμε σε μια κατάσταση χρήσιμης δημιουργικής εγρήγορσης.

Το δημιουργικό άγχος μας κρατάει σε εγρήγορση και είναι υγιές, ενώ το παθολογικό άγχος, συναντάται όταν βλέπουμε κινδύνους και απειλές και η αίσθηση μας αυτή είναι ανασταλτική από το να δοκιμάσουμε καινούρια πράγματα, ή ακόμα και από το να είμαστε λειτουργικοί στην καθημερινότητα μας.

 

Αίτια του άγχους

Υπάρχουν πολλές θεωρίες και προσεγγίσεις που προσπαθούν να εξηγήσουν την αιτιολογία του άγχους, αν και όπως φαίνεται στην πλειονότητά τους υποστηρίζουν μια πολυπαραγοντική διάσταση ενός βιο-ψυχοκοινωνικού μοντέλου  (βιολογικοί  παράγοντες,  ψυχολογικές και κοινωνικές συνιστώσες).

Η γενετική επιβάρυνση (κληρονομικότητα) και η επίδραση του περιβάλλοντος  όπως έκθεση σε ψυχοπιεστικά γεγονότα κατά  την ανάπτυξη (πχ. απώλεια γονιού, διαζύγιο) καθώς και η μη ασφαλής πρόσδεση με τους γονείς (κλίμα ανασφάλειας, φόβος εγκατάλειψης) αλληλεπιδρούν και συμβάλλουν εξίσου στην εκδήλωση του άγχους.

Επομένως ο τρόπος ζωής και αντίληψης του κάθε ατόμου καθώς και ο γνωστικός του και συναισθηματικός του κόσμος επηρεάζει τον τρόπο εκδήλωσης  και ανοχής του άγχους. Ωστόσο, η εμφάνιση του άγχους ορισμένες φορές είναι απόρροια κάποιας σωματικής νόσου. Πρέπει να σημειωθεί ότι το αυξημένο άγχος επιδρά αρνητικά στην καθημερινότητα ενός ατόμου αλλά και στην υγεία του.

ΑΓΧΟΣ ΚΑΙ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ

Το οξειδωτικό στρες, εκτός από την πρόωρη γήρανση στην οποία ενέχεται αιτιολογικά, εμπλέκεται στην εμφάνιση ή την επιδείνωση πολλών σοβαρών ασθενειών, όπως κακοήθειες, η αθηρωμάτωση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, η αρθρίτιδα, η νόσος του Alzheimer, διάφορες νεφροπάθειες, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπογονιμότητα, οστεοπόρωση, διάφορες θυρεοειδοπάθειες, βρογχικό άσθμα και πολλών άλλων.

ΠΩΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥΝΤΑΙ ΟΙ ΕΛΕΥΘΕΡΕΣ ΡΙΖΕΣ;
Το οξυγόνο, εισερχόμενο στον οργανισμό με την αναπνοή και μεταφερόμενο με το αίμα στα κύτταρα, χρησιμοποιείται σε ποσοστό περίπου 95% για την παραγωγή ενέργειας. Το υπόλοιπο ποσοστό προκαλεί τη δημιουργία των ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΡΙΖΩΝ.

ΠΟΙΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΡΙΖΩΝ
Οι ελεύθερες ρίζες είναι απαραίτητες για τον οργανισμό μας αφού αποτελούνε μέρος του ανοσοποιητικού συστήματός μας. Βέβαια όταν ο οργανισμός βρεθεί κάτω από ορισμένες συνθήκες και Η ΣΥΓΚΈΝΤΡΩΣΗ των ελευθέρων ριζών αυξηθεί τότε ο ευεργετικός τους ρόλος αναιρείται και γίνονται καταστροφικές για τον οργανισμό. Αυτή η μεγάλη αύξηση χαρακτηρίζεται ως ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟ ΣΤΡΕΣ

ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΕΤΑΙ Η ΑΥΞΗΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΡΙΖΩΝ ΚΑΙ 
ΠΟΙΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΕΥΘΥΝΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΤΑΧΥΝΣΗ ΤΟΥ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΟΥ ΣΤΡΕΣ;
Οι κυριότεροι παράγοντες που ευθύνονται για την επιτάχυνση του οξειδωτικού στρες και τη μείωση της αντιοξειδωτικής ικανότητας του οργανισμού είναι :

Α. Το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Β. Η ρύπανση της ατμόσφαιρας , των τροφίμων από τα χημικά λιπάσματα καθώς και των συσκευασιών των τροφίμων, του περιβάλλοντος.
Η εισπνοή καυσαερίων και άλλων τοξικών ουσιών, η παρουσία διαφόρων ορμονών, εντομοκτόνων, συντηρητικών και «βελτιωτικών» στις τροφές, η ραδιενέργεια, η υπεριώδης ακτινοβολία (που τα τελευταία χρόνια αυξάνεται με την «τρύπα του όζοντος») και κάθε είδους ακτινοβολία (όπως αυτή των κινητών τηλεφώνων) αυξάνουν την παρουσία ελευθέρων ριζών στον οργανισμό μας

Γ. Το άγχος και το ψυχολογικό στρες.
Η αδρεναλίνη επιταχύνει απότομα τον μεταβολισμό αυξάνοντας το οξειδωτικό στρες. Επίσης η ίδια η διαδικασία απομάκρυνσής της από τον οργανισμό είναι πηγή οξειδωτικού στρες. Παράλληλα το ψυχολογικό στρες, με άγνωστο μέχρι τώρα μηχανισμό, μειώνει και την συνολική αντιοξειδωτική αντίσταση του οργανισμού.

Δ. Οι κακές διατροφικές συνήθειες.
Η λήψη τροφών φτωχών σε αντιοξειδωτικά αποδυναμώνει την άμυνα του οργανισμού ενάντια στο οξειδωτικό στρες.

Ε. Διαταραχές του ύπνου.
Η αϋπνία, το ξενύχτι, το ροχαλητό, και η άπνοια κατά τη διάρκεια του ύπνου, που μπορεί να συμβεί όταν κοιμηθεί κανείς μετά από κατανάλωση αλκοόλ ή μετά από μακρά περίοδο αϋπνίας, αυξάνουν την παρουσία ελευθέρων ριζών στον οργανισμό μας. Αντίθετα, ένας καλός και ήσυχος ύπνος συντελεί στην επιδιόρθωση(αποκατάσταση) των βλαβών που έχουν προκληθεί από το οξειδωτικό στρες.

Ζ. Η καθιστική ζωή ή και η υπερβολική άθληση. Σε όσους αθλούνται ή υφίστανται μυϊκή καταπόνηση (αυξάνεται η κατανάλωση οξυγόνου και συνεπώς η παραγωγή ελευθέρων ριζών).

Η. Όσες γυναίκες παρουσιάζουν ορμονικές διαταραχές ή παίρνουν φάρμακα (εμμηνόπαυση, αντισυλληπτικά χάπια)

Θ. Όλες σχεδόν οι παθήσεις παρουσιάζουν μη φυσιολογικές τιμές ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες παρουσιάζουν υπερβολικά υψηλές τιμές ενδεικτικά σε περιπτώσεις σακχαρώδους διαβήτη, υπέρτασης, Ν. Parkinson, παθήσεις θυρεοειδούς, αρτηριοσκλήρυνσης, Ν. Alzheimer, ρευματοειδούς αρθρίτιδας, αλλεργικών και φλεγμονωδών παθήσεων κ.α

Αντιοξειδωτικά

Το σώμα σας για να αντιμετωπίσει και να προστατευτεί από το οξειδωτικό στρες, παράγει αντιοξειδωτικά. Η δουλειά των αντιοξειδωτικών είναι να εξουδετερώσουν ή να ‘απορροφήσουν’ τις ελεύθερες ρίζες που μπορεί να βλάψουν τα κύτταρά μας.

Η ικανότητα του σώματος να παράγει αντιοξειδωτικά, ελέγχεται από τη γενετική σύνθεση και επηρεάζεται από εξωτερικούς παράγοντες όπως είναι η διατροφή και το κάπνισμα.

Δυστυχώς, ο συγχρόνωςς τρόπος ζωής που μας αναγκάζει να είμαστε συνεχώς εκτεθειμένοι σε ένα μολυσματικό περιβάλλον και γενικότερα η χαμηλή ποιότητα στη διατροφή μας, αυξάνουν την παραγωγή ελεύθερων ριζών.