Η ψυχοθεραπευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Η αιτιολογία της παχυσαρκίας δεν στηρίζεται μόνο στη γενετική προδιάθεση ή το περιβάλλον αλλά και στις ψυχοκοινωνικές προεκτάσεις που παίζουν σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη, τη διατήρηση αλλά και τη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Η πολυσύνθετη εικόνα που έχουμε γύρω από την αιτιολογία της παχυσαρκίας καλεί για μια πιο σφαιρική προσέγγιση όσον αφορά στη θεραπεία της.

Πολλές επιστημονικές έρευνες υποστηρίζουν ότι πέραν κάποιας γενετικής προδιάθεσης, το περιβάλλον και οι ψυχοκοινωνικές του προεκτάσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη αλλά και στη θεραπευτική αποκατάσταση της νοσογόνου παχυσαρκίας.

Για παράδειγμα, φαίνεται πως ο στιγματισμός από το ευρύτερο κοινωνικό αλλά και το στενότερο συγγενικό περιβάλλον ενισχύει την αρνητική εικόνα του εαυτού του παχύσαρκου ατόμου και συμβάλλει σε έναν αρνητικό φαύλο κύκλο, όπου η πολυφαγία χρησιμοποιείται ως διέξοδος στο πρόβλημα το οποίο αρχικά προκαλεί.

Το φαγητό σαν συνήθεια ή τρόπος διαχείρισης συναισθημάτων καταλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος της καθημερινότητας του παχύσαρκου ατόμου και λειτουργεί και σαν άλλοθι για βαθύτερα ψυχολογικά προβλήματα, ή σαν μέσον αποφυγής επώδυνων συναισθημάτων.

Η παχυσαρκία απειλεί πρώτα απ όλα τη σωματική υγεία του ατόμου και σε δεύτερο λόγο το ωθεί σε μεγάλους συμβιβασμούς στην καθημερινότητα, στον ψυχισμό και στις διαπροσωπικές του σχέσεις. Το περιβάλλον του παχύσαρκου διαμορφώνεται σύμφωνα με τη νόσο ενώ υπάρχουν ισορροπίες που όσο παθολογικές και να είναι, δεν παύουν να πιέζουν για τη διατήρησή τους. Με άλλα λόγια, πολλές φορές το παχύσαρκο άτομο ενδόμυχα φοβάται να διαταράξει τις γνώριμες συνθήκες της ζωής του. Όσο λοιπόν επιθυμητή και να είναι μια ριζική αλλαγή – εξωτερική και εσωτερική για τον ασθενή – δεν παύει να απειλεί τις υπάρχουσες ισορροπίες της ζωής του. Συνεπώς, όταν μιλάμε για αντιμετώπιση της νόσου, καλό είναι να συμπεριλαμβάνουμε στην προσέγγισή μας όλες τις σχετικές παραμέτρους. Ένας μεγάλος αριθμός ερευνών υποδεικνύουν ότι η ψυχολογική υποστήριξη σε συνδυασμό με τις κατάλληλες ιατρικές οδηγίες και παρεμβάσεις συνεισφέρει σημαντικά στην επίτευξη του στόχου, αλλά και στη διατήρηση της απώλειας βάρους.

Σε μία θεραπευτική σχέση – ομαδική ή δυαδική – το άτομο έχει την ευκαιρία να διερευνήσει σε βάθος τις ψυχοκοινωνικές προεκτάσεις της νόσου του και απαλλαγμένο από τα συναισθήματα ενοχών και το γνωστό κοινωνικό στιγματισμό να βοηθηθεί αντλώντας από τον δικό του πλούτο ψυχικών δυνάμεων, με τη σωστή πάντα καθοδήγηση, στο να επεξεργασθεί τις δυσκολίες που το εμποδίζουν να λειτουργήσει ικανοποιητικά και αυτόνομα και να βρει τη δύναμη να επιφέρει μεγάλες αλλαγές στην υγεία και στην ζωή του.

Σε μια περίοδο τέτοιων μεγάλων αλλαγών και συναισθηματικών προκλήσεων ο ψυχοθεραπευτής είναι εκεί να προσφέρει το ουδέτερο και εμπιστευτικό περιβάλλον και τη γνώση του στο άτομο που τα χρειάζεται.