Καρνιτίνη για αδυνάτισμα και υγεία: Μύθος ή Αλήθεια

 Καρνιτίνη:

Ανάμεσα στις πιο γνωστές και πολυμελετημένες ουσίες για την αύξηση των επιπέδων ενέργειας, είναι η καρνιτίνη. Αθλητές, άτομα με χαμηλά επίπεδα ενέργειας ακόμη και για την αντιμετώπιση παθολογικών καταστάσεων γίνεται χρήση συμπληρωμάτων καρνιτίνης. Τι ισχύει όμως και πως μπορούμε να επωφεληθούμε από τη λήψη καρνιτίνης;

Η ονομασία της καρνιτίνης προέρχεται από την λατινική λέξη carnus που σημαίνει σάρκα. Αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο καθώς η κύρια διατροφική πηγή της καρνιτίνης είναι το κρέας. Το 90% της καρνιτινης στον άνθρωπο και τα υπόλοιπα θηλαστικά βρίσκεται στους μυς. Αποθηκεύεται επίσης στην καρδιά, στον εγκέφαλο και στο σπέρμα. Γενικά αποθηκεύεται στους ιστούς που χρησιμοποιούν ως ενέργεια το λίπος, για παράδειγμα η ενέργεια της καρδιάς προέρχεται κατά 60% από το λίπος.

Το κρέας των αιγοπροβάτων είναι ιδιαίτερα πλούσιο σε καρνιτίνη (μέχρι 2 γραμμάρια ανά κιλό). Επίσης το βοδινό έχει  υψηλή περιεκτικότητα σε καρνιτίνη (περίπου 670 mg ανά κιλό). Οι φυτικές τροφές περιέχουν λίγη καρνιτίνη κι έτσι οι αποκλειστικά χορτοφάγοι έχουν λιγότερα αποθέματα καρνιτίνης στο σώμα τους.

Η συνήθης δίαιτα προσφέρει 100-300 mg καρνιτίνης την ημέρα. Το 75% της καρνιτίνης προέρχεται από τη διατροφή και το 25% συντίθεται από τον οργανισμό στους ανθρώπους που ακολουθούν μια ισορροπημένη διατροφή. Δείτε ποιες τροφές  περιέχουν αρκετή καρνιτίνη.

Τι είναι η καρνιτίνη

Φυσιολογικά σχηματίζεται από τα απαραίτητα αμινοξέα, λυσίνη και μεθειονίνη και εκκρίνεται στο ήπαρ και στα νεφρά. Ο κύριος ρόλος της είναι η διαμεσολάβηση σε διάφορα μονοπάτια του μεταβολισμού και κυρίως της παραγωγής ενέργειας στα μιτοχόνδρια των κυττάρων. Η καρνιτίνη έχει την ιδιότητα να μπορεί να αποθηκεύεται στους μύες, στον εγκέφαλο, την καρδιά ακόμη και στο σπέρμα. Διατροφικά μπορούμε να την πάρουμε κυρίως από το κρέας και τα γαλακτοκομικά.

Δράσεις και ιδιότητες

Παραγωγή ενέργειας και μεταβολισμός

Η καρνιτίνη έχει την ιδιότητα να μεταφέρει μόρια λιπαρών οξέων μέσω των κυτταρικών μεμβρανών στα μιτοχόνδρια κυρίως στην καρδιά και στους σκελετικούς μύες, βοηθώντας στην περαιτέρω οξείδωση και χρήση τους από τα κύτταρα. Βοηθάει στο μεταβολισμό του λίπους, στην προστασία λιπώδους διήθησης των κυττάρων ενώ ευνοεί την μυϊκή αποκατάσταση.

Αντιοξειδωτική δράση

Η καρνιτίνη αποτελεί ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό μόριο. Έχει την ιδιότητα να αλληλεπιδρά με τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου με αποτέλεσμα να προστατεύει τα κύτταρα και το DNA από οξειδωτικές βλάβες. Λόγω της αντιοξειδωτικής της δράσης, η καρνιτίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη όπου χαρακτηρίζονται από αυξημένο oξειδωτικό stress ενώ παράλληλα βοηθά και στη καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης και δράσης της ινσουλίνης.

Ενώ ο κύριος σκοπός της Καρνιτίνης είναι η μετατροπή της τροφής σε ενέργεια, μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί και για άλλους σκοπούς. Αρκετοί αθλητές την χρησιμοποιούν για καύση λίπους, βελτίωση της μυϊκής αντοχής και για αύξηση ενέργειας. Πιστεύεται επίσης, χωρίς να είναι όμως ιατρικά επαληθευμένο, ότι η Καρνιτίνη μπορεί να καταπολεμήσει μυϊκά και νεφρικά νοσήματα. Η Καρνιτίνη μπορεί επίσης να είναι μια καλή βοήθεια εάν βρίσκεστε σε περίοδο δίαιτας, καθώς θα μειώσει την αδυναμία και τις ενοχλήσεις πείνας.

Ένα από τα σημαντικά αποτελέσματα της Καρνιτίνης είναι η δυνατότητα της να επιβραδύνει τις επιπτώσεις της γήρανσης. Μελέτες έχουν διεξαχθεί σε ποντίκια στα οποία δόθηκε Καρνιτίνη, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση της γήρανσης τους. Σίγουρα θα υπάρξει κάποιο χρονικό διάστημα έως ότου επιβεβαιωθούν τα συγκεκριμένα αποτελέσματα στον άνθρωπο, αλλά είναι κάτι που μπορείτε να έχετε υπόψη.

Από το 1930 έχουν πραγματοποιηθεί μελέτες σχετικά με τις διάφορες ιδιότητες της Καρνιτίνης. Έχουν διαπιστώσει ότι η πρόσληψη της θα μπορούσε να ωφελήσει το καρδιαγγειακό σύστημα του σώματος, καθώς υπάρχουν και αρκετές μελέτες που δείχνουν ότι η Καρνιτίνη μπορεί να είναι χρήσιμη για τη βελτίωση της καρδιακής λειτουργίας και τη μείωση πιθανής διαταραχής του καρδιακού ρυθμού. Να αναφέρουμε επίσης ότι η FDA ενέκρινε την Καρνιτίνη, υπό το όνομα Carnitor, ως θεραπεία για καρδιακές ασθένειες και χαμηλά επίπεδα ενέργειας.

L- Καρνιτίνη

Η L- καρνιτίνη είναι μία ουσία που έχει λάβει μεγάλη προσοχή τα τελευταία 20 χρόνια. Υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η καρνιτίνη μπορεί να βελτιώσει τον μεταβολισμό των λιπαρών οξέων, να μειώσει το σωματικό λίπος και να βοηθήσει στην αύξηση της μυϊκής μάζας. Η L- καρνιτίνη προέρχεται από το κόκκινο κρέας, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και παράγεται και ενδογενώς από το ίδιο μας το σώμα. Ακόμη και όταν η λήψη της είναι ανεπαρκής το σώμα παράγει αρκετή ποσότητα από τα αμινοξέα λυσίνη και μεθειονίνη ώστε να διατηρήσει τη λειτουργικότητα του.

Η καρνιτίνη παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό των λιπαρών οξέων καθώς «βοηθά» στην μεταφορά των λιπαρών οξέων μέσα στο μιτοχόνδριο όπου εκεί θα πραγματοποιηθεί η καύση τους.

Η πεποίθηση ότι η συμπληρωματική χορήγηση καρνιτίνης βοηθά στην απώλεια βάρους, βασίζεται στην εξής υπόθεση: όσο περισσότερη καρνιτίνη δίνουμε τόσο αυξάνει η συγκέντρωση της στους μύες, άρα αυξάνει και η καύση των λιπαρών οξέων.

Προσεκτικά σχεδιασμένες μελέτες έχουν αποδείξει ότι η από του στόματος λήψη καρνιτίνης δεν μεταβάλλει τη συγκέντρωση της καρνιτίνης στους μύες. Επίσης από άλλες μελέτες έχει φανεί ότι σε ηρεμία οι μύες έχουν πολύ περισσότερη ελεύθερη καρνιτίνη από αυτή που χρειάζονται ώστε το μονοπάτι που συμμετέχει η καρνιτίνη να λειτουργεί στο μέγιστο.

Επομένως οι ισχυρισμοί ότι η καρνιτίνη μπορεί να βοηθήσει στην απώλεια βάρους μπορεί να  είναι αβάσιμοι και θεωρητικά αδύνατοι.

Από την άλλη πλευρά όμως μερικές έρευνες έδειξαν ότι όντως η καρνιτίνη μπορεί να βοηθήσει στο αδυνάτισμα (Βλέπε πηγή πιο κάτω)

Carnitine supplementation also had an ergogenic effect and was shown to increase work output by 11% in a performance trial with a fixed duration of 30 min. The ergogenic effect was explained by the dual role of carnitine – glycogen sparing at low intensities and reduced muscle lactate accumulation at high intensities.

Ωστόσο τα πεδίο είναι ακόμη αρκετά ασαφές και χρειάζονται περισσότερες έρευνες για να καταλήξουμε σε κάποιο ασφαλές συμπέρασμα.

Πηγές

The effect of (L-)carnitine on weight loss in adults: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials

Boosting fat burning with carnitine: an old friend comes out from the shadow