Πως αντιδρά το σώμα μετά από έναν χωρισμό;

Όταν ο άνθρωπος χάνει την επαφή με τον/την αγαπημένο/η του νιώθει πόνο. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι αυτός ο πόνος του χωρισμού ενεργοποιεί το ίδιο τμήμα του εγκεφάλου που διεγείρεται από τον εθισμό στην κοκαΐνη.

Γιατί η απώλεια ενός προσώπου ή μιας κατάστασης μας οδηγεί στο φαγητό; 

Τέτοιες αλλαγές μπορεί να σημαίνουν γεγονότα όπως είναι ένα πένθος, μια απόλυση, ένα διαζύγιο, μια μετακόμιση, μια αλλαγή στις κοινωνικές σχέσεις κτλ. Ιδίως στην περίπτωση που βιώνεται μια απώλεια, ένα άτομο βρίσκεται σοκαρισμένο από το κενό και, στην προσπάθειά του να καλύψει το κενό αυτό, μπορεί να επιστρατεύσει διάφορες μεθόδους αντιμετώπισης. Το κενό είναι επώδυνο συναισθηματικά, αφήνει τον άνθρωπο αμήχανο, απογοητευμένο, πληγωμένο και μόνο απέναντι στο πρόβλημά του.

Αυτό είναι δυσβάσταχτο για πολλούς ανθρώπους: κάποιοι θα κοιτάξουν κατάματα το πρόβλημά τους και θα προσπαθήσουν να εκφράσουν τα συναισθήματά τους με υγιή τρόπο, άλλοι όμως δυσκολεύονται να διαχειριστούν τη νέα κατάσταση και, προκειμένου να αποφύγουν τον συναισθηματικό πόνο, καταφεύγουν σε διάφορες δραστηριότητες, για να αποσπάσουν την προσοχή τους από το πρόβλημα και για να βρούνε μια πρόσκαιρη ανακούφιση.

Έτσι, μετά από μια δυσκολία κάθε είδους (επαγγελματική, οικογενειακή, προσωπική, κοινωνική), άλλος μπορεί να στραφεί στην υπερβολική ενασχόληση με τη δουλειά του («εργασιοθεραπεία»), προκειμένου να ξεχαστεί. Άλλοι επιχειρούν να αποσπάσουν την προσοχή τους από το πρόβλημα κάνοντας διάφορες υπερβολές, όπως μέσα από πολλά ψώνια και υπερβολικές αγορές ή μέσα από ξενύχτια, συνεχείς εξόδους και εφήμερες σχέσεις. Άλλοι μπορεί να αναζητήσουν το συναισθηματικό μούδιασμα που προσφέρει η χρήση ουσιών, όπως είναι το αλκοόλ ή οι ναρκωτικές ουσίες.

Ποιες τροφές προσφέρουν πρόσκαιρη ανακούφιση; 

Μια τέτοια δραστηριότητα μπορεί να αποτελέσει και η υπερβολική κατανάλωση τροφής. Το φαγητό, εκτός ότι παρέχει τον οργανισμό με ενέργεια για να λειτουργεί σωστά, προσφέρει απόλαυση και ανακούφιση. Από τη μια μεριά με τις πλούσιες γεύσεις οι τροφές δίνουν σε ένα άτομο μια πηγή πολλών και διαφορετικών ερεθισμάτων, τα οποία δίνουν στο άτομο κάτι να απασχοληθεί και προσφέρουν μια χαρά, έστω κι αν είναι πολύ πρόσκαιρη. Από την άλλη μεριά πολλές τροφές (κυρίως αυτές που είναι πλούσιες σε υδατάνθρακες, λιπαρά και αλάτι) έχουν την ιδιότητα να κάνουν τον εγκέφαλο να απελευθερώνει ουσίες οι οποίες προκαλούν συναισθήματα ικανοποίησης, ανταμοιβής, ευχαρίστησης, ανακούφισης και απόλαυσης. Ο εγκέφαλός μας έχει την ικανότητα να θυμάται ποιες τροφές του προσέφεραν με τόσο εύκολο και γρήγορο τρόπο αυτά τα θετικά συναισθήματα και μας ωθεί στην αναζήτησή τους. Έτσι, αν ένα άτομο έχει ήδη προβλήματα στη ζωή του, μπορεί να αποζητά την παρηγοριά στο πιάτο του.

Τι νιώθει ένα άτομο με υπερφαγικές τάσεις; Ποια συναισθήματα βιώνει; 

Πολλοί επιστήμονες έχουν εξετάσει τους λόγους για τους οποίους ένα άτομο ανακουφίζεται από την πρόσληψη τροφής σε καταστάσεις συναισθηματικών δυσκολιών. Το φαγητό λειτουργεί σαν ένα «πώμα» που βοηθά το άτομο να κρατάει μέσα του τις πολύ δύσκολες και δυσάρεστες σκέψεις. Η πρόσληψη βάρους επιβεβαιώνει προηγούμενα συναισθήματα χαμηλής αυτοεκτίμησης ή επιδρά ακόμα και αυτοκαταστροφικά.

Έτσι, βλέπουμε πολλά άτομα να αναζητούν πρόσκαιρη ανακούφιση από τα προβλήματά τους μέσα από το φαγητό. Συχνά μάλιστα βλέπουμε να αναπτύσσουν υπερφαγικές τάσεις, δηλαδή ολοένα και συχνότερα να τρώνε ανεξάρτητα από την πραγματική (βιολογική) τους πείνα, να συνδέουν υπερβολικά την πρόσληψη τροφής με τον συναισθηματικό παράγοντα, να κάνουν υπερφαγικά επεισόδια (κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα) και να διακατέχονται από μια έμμονη σκέψη σχετικά με τη διατροφή και το σώμα τους. Η υπερφαγία είναι μια ιδιαίτερα προβληματική διατροφική συμπεριφορά (πλέον θεωρείται διαταραχή) και, πέρα από την πιθανή πρόσληψη βάρους, οδηγεί σε συναισθήματα βασανιστικών ενοχών και ματαίωσης. Το άτομο που πάσχει συνειδητοποιεί ότι η δραστηριότητα αυτή όχι μόνο δεν λύνει τα προβλήματα της ζωής του, αλλά προσθέτει και νέα προβλήματα, αφού ενισχύει την αίσθηση αδυναμίας του, επηρεάζει την εικόνα του σώματός του και το κάνει να νιώθει εξαρτημένο από το φαγητό.

Η υπερφαγία μετά από έναν χωρισμό αντιμετωπίζεται μονάχα με δίαιτα; 

Κάποιοι λοιπόν άνθρωποι που πληρούν και άλλες προϋποθέσεις (π.χ. προδιάθεση για διατροφικές διαταραχές ή βρεφικές και παιδικές εμπειρίες κατά τις οποίες συνδέθηκε υπερβολικά η τροφή με την παρηγοριά ή την ανταμοιβή), σε δύσκολες περιόδους της ζωής τους θα ανατρέξουν στο φαγητό για ανακούφιση. Έτσι και στην περίπτωση του διαζυγίου, το οποίο δημιουργεί συναισθήματα αποτυχίας, απόρριψης, απογοήτευσης και αγωνίας για το μέλλον, το φαγητό συχνά έρχεται να καλύψει τα μεγάλα συναισθηματικά κενά της απώλειας και να προσφέρει παρηγοριά και απόσπαση της προσοχής από την απώλεια αυτή.

Σε μια τέτοια περίπτωση, συνήθως δεν αρκεί μια δίαιτα, η οποία απλώς θα καλύψει προσωρινά το πρόβλημα και θα οδηγήσει πιθανότατα σε μια αποτυχημένη προσπάθεια (κάτι που θα ενισχύσει τα δύσκολα συναισθήματα). Το άτομο χρειάζεται να διαχειριστεί τις αιτίες των συναισθηματικών δυσκολιών, μόνο ή με τη βοήθεια κάποιου ειδικού και να μάθει να διαχειρίζεται τις συναισθηματικές κρίσεις με πιο υγιείς και αποτελεσματικές μεθόδους στη ζωή του.


Πιθανές σωματικές ενοχλήσεις

Πόνοι στο στήθος:

Μελέτες έχουν δείξει ότι μετά από έναν χωρισμό ο ανθρώπινος εγκέφαλος λαμβάνει σήματα που σχετίζονται με τον πραγματικό σωματικό πόνο.Πρόκειται για τα ίδια σήματα που αποστέλλονται όταν το άτομο ρίξει επάνω του ένα ζεστό ρόφημα ή έχει καεί.

Καθώς ο πόνος είναι στον εγκέφαλό, αυτά τα σήματα μετατρέπονται σε πραγματική ενόχληση και στη συγκεκριμένη περίπτωση, σε πόνο στο στήθος ή πόνο στην καρδιά.

Επιπλέον, η καρδιά δεν λειτουργεί τόσο καλά μετά από έναν χωρισμό, ενώ ένα άτομο που πάσχει από καρδιακές παθήσεις κινδυνεύει να μην αντιμετωπίσει πρόβλημα. Άλλα πιθανά συμπτώματα είναι η αρρυθμία ή η καρδιακή προσβολή.

Προβλήματα στο δέρμα:

Εκτός από το γεγονός ότι κατά τη διάρκεια της κατάθλιψης ένα άτομο φροντίζει λιγότερο τον εαυτό του, η κατάσταση που αντιμετωπίζει το δέρμα χειροτερεύει λόγω των ορμονών που εκκρίνει ο οργανισμός από το στρες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ακμή, ακόμη και σε τριχόπτωση.

Μυικοί πόνοι:

Όταν βρίσκονται σε κατάσταση κατάθλιψης οι άνθρωποι είναι πιο επιρρεπείς στους τραυματισμούς από ότι συνήθως. Επίσης, εξαιτίας του άγχους τους, μπορεί να εμφανιστούν σπασμοί στους μυς, προκαλώντας πόνο σε διάφορα μέρη του σώματος.

Απώλεια όρεξης ή αύξηση βάρους:

Μετά το χωρισμό, πολλοί αντιμετωπίζουν προβλήματα με την όρεξη τους, αλλά μακροπρόθεσμα, ο χωρισμός συχνά οδηγεί στην αύξηση του βάρους.

Λόγω του στρες, τα κύτταρα γίνονται λιγότερο ευαίσθητα στην ινσουλίνη και το σώμα αρχίζει να εκκρίνει την εν λόγω ουσία ακόμη περισσότερο, επιταχύνοντας τη συσσώρευση του λίπους.

Η αύξηση του σωματικού βάρους μπορεί επίσης να σχετίζεται με την αϋπνία και την έλλειψη άσκησης. Τέλος, το άγχος διακόπτει τη γαστρεντερική οδό, η οποία προκαλεί κοιλιακό άλγος και διάρροια.

Χρήσιμες πηγές

Divorce Has Lasting Toll on Health

THE PSYCHOLOGICAL EFFECTS OF DIVORCE