Σκλήρυνση κατά πλάκας: Διατροφικές συμβουλές

Η Σκλήρυνση Κατά Πλάκας, είναι μία αυτοάνοση νόσος που επηρεάζει το κεντρικό νευρικό σύστημα δηλαδή τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό.

Τις νευρικές ίνες (νευράξονες) του κεντρικού νευρικού συστήματος περιβάλλει μία ουσία, η μυελίνη, που επιτρέπει την διέλευση των ηλεκτρικών ερεθισμάτων ανάμεσα στα νεύρα.

Στη ΣΚΠ σε πολλαπλά σημεία του κεντρικού νευρικού συστήματος προκαλείται στην αρχή φθορά της μυελίνης και στη συνέχεια δημιουργούνται πλάκες (ουλές), και γι’ αυτό στην πάθηση αυτή έχει δοθεί η ονομασία Σκλήρυνση «κατά πλάκας» ή «Πολλαπλή» σκλήρυνση.

Υπάρχει πιθανότητα καταστροφής του ίδιου του νευράξονα από τα αρχικά στάδια της νόσου. Η μυελίνη όχι μόνο προστατεύει τους νευράξονες αλλά τους επιτρέπει να «κάνουν και τη δουλειά τους». Όταν λοιπόν η μυελίνη και οι νευράξονες επηρεαστούν, ή και καταστραφούν, εμποδίζεται η ικανότητα αγωγής ερεθισμάτων στους νευρώνες, το σύστημα επικοινωνίας των κυττάρων του εγκεφάλου δυσλειτουργεί και αυτό είναι που προκαλεί τα διάφορα συμπτώματα της ΣΚΠ.

Αν και το αίτιο δεν είναι σαφές, πιστεύεται ότι ο υποκείμενος μηχανισμός είναι είτε η καταστροφή από το ανοσοποιητικό σύστημα είτε η αποτυχία των κυττάρων που παράγουν μυελίνη.

Τα προτεινόμενα αίτια γι’ αυτό περιλαμβάνουν τους γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως οι λοιμώξεις.Η πολλαπλή σκλήρυνση συνήθως διαγιγνώσκεται βάσει των παρουσιαζόμενων ενδείξεων και συμπτωμάτων και των αποτελεσμάτων των υποστηρικτικών ιατρικών εξετάσεων.

Δεν υπάρχει καμία γνωστή θεραπεία για την πολλαπλή σκλήρυνση. Οι θεραπείες επιχειρούν να βελτιώσουν τη λειτουργία μετά από μία κρίση για την πρόληψη των νέων κρίσεων.Τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της πολλαπλής σκλήρυνσης, αν και είναι μετρίως αποτελεσματικά, μπορεί να έχουν παρενέργειες και να μην γίνονται καλά ανεκτά.

Πολλοί άνθρωποι ακολουθούν εναλλακτικές θεραπείες, παρά την έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων. Είναι δύσκολο να προβλεφθεί το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμα, ενώ τα καλά αποτελέσματα εμφανίζονται συχνότερα στις γυναίκες, στα άτομα που εμφανίζουν την ασθένεια σε νεαρή ηλικία, στα άτομα με υποτροπιάζουσα μορφή και στα άτομα που αρχικά παρουσίασαν λίγες κρίσεις. Το προσδόκιμο ζωής είναι 5 έως 10 χρόνια μικρότερο από εκείνο του μη πάσχοντος πληθυσμού.

Από το 2008, 2 έως 2,5 εκατομμύρια άτομα έχουν νοσήσει παγκοσμίως, με τα ποσοστά να κυμαίνονται ευρέως στις διαφορετικές περιοχές του κόσμου και μεταξύ των διαφορετικών πληθυσμών.[8] Η ασθένεια συνήθως ξεκινάει μεταξύ των ηλικιών 20 και 50 και έχει δύο φορές μεγαλύτερη εμφάνιση στις γυναίκες απ’ ό,τι στους άνδρες.

Η ονομασία πολλαπλή σκλήρυνση αναφέρεται στις ουλές (sclerae-ευρύτερα γνωστές ως πλάκες ή βλάβες) ειδικότερα στη λευκή ουσία του εγκεφάλου και στην σπονδυλική στήλη. Η πολλαπλή σκλήρυνση περιγράφτηκε αρχικά το 1868 από τον Jean-Martin Charcot. Μία σειρά νέων θεραπειών και διαγνωστικών μεθόδων βρίσκονται υπό ανάπτυξη.

Η επίδραση του οξειδωτικού στρες στον αυξανόμενο επιπολασμό της πολλαπλής σκλήρυνσης μελετήθηκε από τους επιστήμονες του Εργαστηρίου Νευροφυσιολογίας, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κύπρου στη Λευκωσία και του Ογκολογικού Κέντρου της Τράπεζας Κύπρου και παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Συνέδριο που έγινε στην Αθήνα.

Το οξειδωτικό στρες θεωρείται υπεύθυνο για την επιβάρυνση στην πρόκληση βλάβης στους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση. Ωστόσο, και η παχυσαρκία στα πρώτα χρόνια της ζωής, σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης πολλαπλής σκλήρυνσης και αλληλεπιδρά με γενετικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες για την αύξηση της ευαισθησίας στην πολλαπλή σκλήρυνση.

Στόχος της μελέτης ήταν η ανάδειξη των επιδράσεων του οξειδωτικού στρες στον αυξανόμενο επιπολασμό της πολλαπλής σκλήρυνσης έτσι ώστε να δοθεί μια βαθύτερη κατανόηση και αναγνώριση των εκδηλώσεων των παραγόντων κινδύνου και των επιπτώσεών τους στην παθογένεια της νόσου.

Οι ερευνητές συμπεριέλαβαν στη μελέτη τους ερευνητικές εργασίες και άρθρα από την Παγκόσμια Ιατρική Βάση Δεδομένων PubMed, των τελευταίων 5 ετών.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της μελέτης αυτής, το οξειδωτικό στρες φαίνεται ότι έχει σημαντική εμπλοκή του ως προς την επιβάρυνση των ασθενών με πολλαπλή σκλήρυνση. Επιπλέον, η ύπαρξη παχυσαρκίας καθώς και τα συνοδά καρδιαγγειακά νοσήματα συχνά συνοδεύονται από στρεσογόνα ερεθίσματα τα οποία διαδραματίζουν τον κύριο ρόλο στους παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς της πολλαπλής σκλήρυνσης.

Συμβουλές διατροφής

Μειώστε τα κορεσμένα λιπαρά (δηλαδή λίπος από ζωικά τρόφιμα) και αυξήστε να πολυακόρεστα λιπαρά οξέα στη διατροφή σας.

Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα μπορούν να βρεθούν στους ξηρούς καρπούς όπως καρύδια, σουσάμι, λιναρόσπορος, στα λιπαρά ψάρια όπως η σαρδέλα, ο τόνος, ο σολομός, η τσιπούρα, το σκουμπρί και στα σκούρα πράσινα λαχανικά όπως μπρόκολο, σπανάκι, πράσινες πιπεριές, φυτικά έλαια όπως καλαμποκέλαιο, σογιέλαιο).

Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με τρόφιμα πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D, όπως τα γαλακτοκομικά προϊόντα, τα μικρά ψάρια που τρώγονται με το κόκκαλο, τα αμύγδαλα, τα αυγά κ.ά.

Καταναλώστε τουλάχιστον 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών μέσα στην ημέρα. Τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν τα φρούτα και τα λαχανικά προλαμβάνουν την εκδήλωση οξειδωτικού στρες (το οποίο επιβαρύνει το καταπονημένο νευρικό σύστημα).

Αποφύγετε το αλκοόλ ή καταναλώστε το με μέτρο (έως 1 μερίδα/ημέρα).

Αντικαταστήστε το επεξεργασμένο αλάτι με ακατέργαστο θαλασσινό αλάτι (μη ραφιναρισμένο).

Εξασφαλίστε καλή ενυδάτωση (το χρώμα των ούρων αποτελεί καλή ένδειξη για το επίπεδο υδάτωσης του οργανισμού- όσο πιο σκουρόχρωμα ούρα, τόσο μεγαλύτερη αφυδάτωση και το αντίστροφο).