Τι πρέπει να προσέχουμε στις ετικέτες των τροφίμων;

Ετικέτες Τροφίμων: Τι Μυστικά Κρύβουν Και Πώς Τις Διαβάζουμε

Τι Μυστικά Κρύβουν Οι Ετικέτες Τροφίμων

Ετικέτες Τροφίμων: Τι Μυστικά Κρύβουν Και Πώς Τις Διαβάζουμε

Οι ετικέτες τροφίμων είναι ιδιαίτερα χρήσιμες καθώς μας δίνουν τις απαραίτητες πληροφορίες για τα προϊόντα που αγοράζουμε. Όμως, πολλές φορές δεν δίνουμε την πρέπουσα σημασία ή δε ξέρουμε τι ακριβώς να κοιτάξουμε. Δείτε πώς αποκωδικοποιούμε τη σήμανση των τροφίμων που επιλέγουμε και ποια είναι τα μυστικά που μας βοηθούν να γνωρίζουμε αν υπάρχει διατροφική αξία ή όχι σε όλα τα συσκευασμένα τρόφιμα.

Οι ετικέτες τροφίμων

Είναι αλήθεια ότι αν γνωρίζουμε πώς να διαβάσουμε τη σήμανση ενός τροφίμου, μπορούμε να αποφύγουμε συστατικά που μας επιβαρύνουν και όχι μόνο, ιδίως όταν πρόκειται για αγορά προϊόντων που παράγονται σε μακρινές χώρες.

Εδώ και αρκετά χρόνια όλες οι εταιρείες που κινούνται στον χώρο της παραγωγής φαγητού ή ποτού, έχουν την υποχρέωση βάσει ευρωπαϊκής νομοθεσίας να αναρτούν σε εμφανές και ευανάγνωστο σημείο της συσκευασίας όλες τις πληροφορίες για τα διατροφικά συστατικά του προϊόντος.

Έτσι, υπάρχουν κοινοί κανόνες σήμανσης για όλα τα τρόφιμα και ειδικοί κανόνες για το κρέας, τα οινοπνευματώδη, και τα ευπαθή προϊόντα. Όμως, πολλές φορές οι πληροφορίες είναι πολύπλοκες και ακαταλαβίστικες για τον μέσο καταναλωτή και ενδέχεται να μας φαίνεται βουνό το διάβασμά τους.

Μια σωστή ανάγνωση στις ετικέτες τροφίμων, εκτός των άλλων, μπορεί να κάνει καλό στη σιλουέτα μας, καθώς θα κάνει τα παχυντικά τρόφιμα λιγότερο επιθυμητά.

Τι πρέπει να διαβάζουμε

Καθώς είμαστε ό,τι τρώμε, αν θέλουμε να λέμε ότι τρεφόμαστε σωστά και υγιεινά, οφείλουμε να κοιτάμε ανελλιπώς τις ετικέτες τροφίμων και κυρίως να γνωρίζουμε τι λένε.

Πρέπει να θυμόμαστε ότι στην Ε.Ε. επιτρέπονται στις ετικέτες μόνο επιστημονικά αποδεδειγμένοι ισχυρισμοί, όπως για παράδειγμα, “κάνει καλό στην καρδιά”.

Έτσι, πριν φτάσουμε στο σημείο πούμε στον εαυτό μας και την οικογένεια μας “καλή όρεξη”, οφείλουμε πρώτα να πούμε “καλό διάβασμα”. Φυσικά, το γλιτώνουμε αν πρόκειται για φρέσκα τρόφιμα, καθώς δεν χρειάζονται ετικέτες διατροφικών στοιχείων πάνω τους.

Συστατικά του προϊόντος

Όπως είναι φυσικό, διαβάζοντας τα συστατικά του προϊόντος, μπορούμε να καταλάβουμε τι ακριβώς περιέχει.

Ετικέτες Τροφίμων 3α

Για παράδειγμα, μπορούμε να εντοπίσουμε την ύπαρξη τυχόν υδρογονωμένων ή άλλων λιπαρών κακής ποιότητας, ώστε να τα αποφύγουμε. Θα τα δούμε με τις ονομασίες “μερικώς υδρογονωμένα λιπαρά” ή “φοινικέλαιο” κ.α.

Όλα τα συστατικά πρέπει να αναγράφονται σε φθίνουσα σειρά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που είναι γνωστό ότι προκαλούν αλλεργικές αντιδράσεις. Για ορισμένα συστατικά πρέπει να αναγράφεται και το ποσοστό τους.

Ποσότητα

Φυσικά, είναι η πιο εύκολη σήμανση. Στις συσκευασίες αναγράφεται πάντα η ποσότητα του προϊόντος. Στα υγρά αναγράφεται ως όγκος (π.χ. λίτρο, εκατοστόλιτρο) και στα άλλα προϊόντα ως βάρος (π.χ. γραμμάρια ή κιλό).

Προέλευση

Η σήμανση της χώρας ή της περιφέρειας προέλευσης είναι υποχρεωτική για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων, όπως το κρέας, τα φρούτα, και τα λαχανικά. Πρέπει πάντα να την ελέγχουμε έτσι ώστε να γνωρίζουμε από πού προέρχεται το προϊόν.

Διατροφική αξία

Πρόκειται για τα πολύτιμα θρεπτικά στοιχεία ενός τροφίμου, όπως οι πρωτεΐνες, τα λίπη, οι ίνες, το νάτριο, οι βιταμίνες, και τα μέταλλα. Όλες οι πληροφορίες αφορούν τα 100 γραμμάρια, και ανά περίπτωση, μια μερίδα τροφής.

Ετικέτες Τροφίμων 3αα

Στη διατροφική αξία συμπεριλαμβάνονται και οι θερμίδες που προσλαμβάνουμε από την κατανάλωση του τροφίμου, ή αλλιώς θερμιδική αξία, οι οποίες αναγράφονται ως Kcal ή KJ. Εμείς ενδιαφερόμαστε για τα Kcal που είναι η συνήθης μονάδα μέτρησης θερμίδων.

Πρέπει να ελέγχουμε το θερμιδικό περιεχόμενο του τροφίμου με βάση τη μερίδα που τελικά θα καταναλώσουμε, και όχι απαραίτητα τη μερίδα που αναγράφεται στην ετικέτα. Στα πατατάκια, για παράδειγμα, ενώ η μερίδα είναι 25 γραμμάρια, το πιο πιθανό είναι να καταναλώσουμε όλο το σακουλάκι.

Οι πρωτεΐνες αναλογούν στο 15-20% των ημερήσιων θερμίδων που καταναλώνουμε. Είναι μόρια ζωτικής σημασίας για την άμυνα του οργανισμού, για τον μεταβολισμό, και για το μυϊκό σύστημα. Έτσι, πρέπει να αποφεύγουμε τροφές που έχουν ελάχιστη ή μηδενική περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες.

Τα λίπη αναγράφονται στις ετικέτες τροφίμων για να παρουσιάσουν την ποσότητα και το είδος των λιπαρών που περιέχονται στο προϊόν. Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στα κορεσμένα λιπαρά (Saturated Fat), καθώς θέλουμε να είναι όσο το δυνατόν λιγότερα.

Καλό είναι να θυμόμαστε ότι το λίπος πρέπει να κυμαίνεται στο 20% έως 35% των θερμίδων που καταναλώνουμε.

Το νάτριο είναι μια σήμανση που συνήθως προκαλεί σύγχυση. Εκφράζει την ποσότητα του αλατιού που υπάρχει στο περιεχόμενο μιας συσκευασίας. Ένας ενήλικας δεν θα πρέπει να υπερβαίνει τα 2,4 γραμμάρια νατρίου την ημέρα. Το ιδανικό είναι να επιλέξουμε τρόφιμα χαμηλότερα σε νάτριο και υψηλότερα σε κάλιο.

Οι βιταμίνες και τα μέταλλα αναγράφονται στις ετικέτες τροφίμων μόνο όταν περιέχουν σημαντική για τον ανθρώπινο οργανισμό ποσότητα.

Ημερομηνίες λήξης

Υπάρχουν διάφοροι τρόποι που μπορεί κάποιος παρασκευαστής να χρησιμοποιήσει την αναγραφή κάποιας ημερομηνίας στη συσκευασία. Μπορούμε να τους δούμε αναλυτικά σε προηγούμενο οδηγό:

Η σήμανση “ανάλωση κατά προτίμηση πριν…” χρησιμοποιείται για τρόφιμα που μπορούν να διατηρηθούν περισσότερο καιρό. Επομένως, δεν κινδυνεύει η υγεία μας αν καταναλώσουμε το προϊόν μετά την ημερομηνία που αναγράφεται.

Ωστόσο, μπορεί να έχει αρχίσει να χάνει τη γεύση και την υφή του, ιδίως αν δεν το συντηρούμε στις κατάλληλες συνθήκες.

Βιολογικό

Η σήμανση των βιολογικών προϊόντων στις ετικέτες τροφίμων ρυθμίζεται αυστηρά από τη νομοθεσία της Ε.Ε.

Ετικέτες Τροφίμων 8

Επιτρέπεται μόνον εφόσον παραπέμπει σε ειδικές μεθόδους παραγωγής τροφίμων, οι οποίες τηρούν υψηλά πρότυπα προστασίας του περιβάλλοντος και καλής μεταχείρισης των ζώων.

Γ.Τ.Ο

Τα Γενετικά Τροποποιημένα Τρόφιμα (GM foods ή GMO foods) παράγονται από οργανισμούς που έχουν υποστεί αλλαγές στο DNA τους, χρησιμοποιώντας τις μεθόδους της γενετικής μηχανικής.

Εάν ένα τρόφιμο έχει μεταλλαγμένα συστατικά, είναι υποχρεωτικό να αναγράφεται στην ετικέτα. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία καθιστά υποχρεωτική τη σήμανση “γενετικά τροποποιημένο” σε όλα τα προϊόντα με περιεκτικότητα Γ.Τ.Ο άνω του 0,9%.

Ετικέτες Τροφίμων 8α

Συγκεκριμένα, θα αναγράφεται ότι “περιέχει ή προέρχεται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς” ή “αυτό το προϊόν παράγεται από γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς”.

Τα αμφιλεγόμενα “Ε”

Πολλοί από εμάς θα έχουμε παρατηρήσει στις ετικέτες τροφίμων το περίφημο πρόσθετο “E”. Προέρχεται από το αρχικό γράμμα της Ευρώπης και απλά σημαίνει Ευρωπαϊκή κωδικοποίηση. Καταδεικνύει ότι το προϊόν έχει περάσει τις δοκιμασίες ασφάλειας και έχει εγκριθεί για χρήση σε όλη την Ε.Ε.

Η έγκριση αυτή είναι σε συνεχή επίβλεψη και επανεξετάζεται και τροποποιείται βάσει των νέων επιστημονικών στοιχείων. Έτσι, είναι μύθος η δήθεν καρκινογόνος δράση αρκετών “Ε”.

Η ασπαρτάμη, για παράδειγμα, η τεχνητή γλυκαντική ουσία που μας επιτρέπει να απολαμβάνουμε πολλές λιχουδιές χωρίς να προσθέτουμε περιττές θερμίδες στη διατροφή μας, κατηγορήθηκε κάποτε ότι μπορεί να είναι καρκινογόνος ουσία.

Ετικέτες Τροφίμων 10α

Έτσι λοιπόν, ορισμένα κοινά πρόσθετα τροφίμων είναι τα ακόλουθα:

  • Αντιοξειδωτικά (E300): Βοηθούν να διατηρούνται περισσότερο τα τρόφιμα, επειδή εμποδίζουν τα λίπη, τα έλαια, και ορισμένες βιταμίνες, να ενωθούν με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας.
  • Γλυκαντικές ουσίες (E951, E954, E950, E420): Χρησιμοποιούνται συχνά ως υποκατάστατα ζάχαρης σε αναψυκτικά με ανθρακικό, το γιαούρτι, και τις τσίχλες.
  • Χρωστικές ουσίες (E150α): Χρησιμοποιούνται για να αντικαταστήσουν τη φυσική απώλεια χρώματος από τη μεταποίηση ή την αποθήκευση του τροφίμου, ή για να σταθεροποιήσουν το χρώμα του προϊόντος.
  • Ενισχυτικά γεύσης (E621): Αναδεικνύουν τη γεύση σε πικάντικα ή γλυκά τρόφιμα, χωρίς να προσθέτουν κάποια δική τους γεύση.
  • Συντηρητικά (E220, E249 έως E252): Βοηθούν να μη αλλοιωθούν τα τρόφιμα. Τα περισσότερα τρόφιμα που έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής περιέχουν συντηρητικά, εκτός εάν έχει εφαρμοστεί άλλη μέθοδος συντήρησης, όπως κατάψυξη, κονσερβοποίηση, ή αποξήρανση.
  • Γαλακτωματοποιητές, σταθεροποιητές, και πηκτικά μέσα (E322, E440): Βοηθούν να αναμειγνύονται συστατικά που φυσιολογικά δε θα αναμειγνύονταν, όπως το λάδι και το νερό. Οι σταθεροποιητές βοηθούν να μην ξεχωρίσουν ξανά συστατικά που έχουν ενωθεί. Τα πηκτικά δίνουν μεγαλύτερη πυκνότητα στο τρόφιμο.

Εσείς διαβάζετε ανελλιπώς τις ετικέτες τροφίμων?

Δεν χωρά αμφιβολία ότι δεν πρέπει να μας ενδιαφέρουν μόνο οι θερμίδες στις ετικέτες προϊόντων, καθώς οι υπόλοιπες οδηγίες μπορούν να μας μετατρέψουν σε πραγματικά ενημερωμένους και υπεύθυνους καταναλωτές.

Αν θέλετε να μοιραστείτε την άποψή σας για τις ετικέτες τροφίμων, μπορείτε να μας γράψετε στα σχόλια.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει υποχρεωτική η αναγραφή διαιτητικών πληροφοριών στις ετικέτες των τροφίμων.

Οι κατασκευαστές τροφίμων βλέπουν τις ετικέτες ως μια επινόηση για να σας πείσουν να αγοράσετε το προϊόν τους, αντί για το προϊόν ενός ανταγωνιστή. Απλά περπατήστε στο διάδρομο των δημητριακών την επόμενη φορά που θα επισκεφθείτε το σούπερ μάρκετ, και προσέξτε τον απίστευτα μεγάλο αριθμό των επιλογών σας. Οι υπεύθυνοι φορείς καθιέρωσαν την ετικέτα διατροφικής επισήμανσης στην οποία καταχωρούνται τα βασικά θρεπτικά χαρακτηριστικά που βρίσκονται σε ένα προϊόν, για να βοηθήσουν τους πολίτες να κάνουν σωστές διατροφικές επιλογές. Ειδικές ρυθμίσεις υπάρχουν για τρόφιμα που απευθύνονται σε παιδιά ηλικίας κάτω των 2 ετών και διαφορετικές για παιδιά ηλικίας κάτω των 4. Ε

πίσης η παροχή διατροφικών πληροφοριών είναι προς το παρόν προαιρετική για πολλές ωμές τροφές, όπως τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά και το ψάρι.

Όταν κάποια ετικέτα τροφίμου γράφει: «Χωρίς χοληστερίνη» αυτό σημαίνει ότι το προϊόν δεν περιέχει χοληστερίνη, αλλά θα πρέπει να ξέρετε ότι μπορεί να περιέχει κορεσμένο (ζωικό) λίπος, κάτι το οποίο επίσης ανεβάζει την χοληστερίνη στο αίμα. Το να βρίσκετε λοιπόν το λίπος, τη χοληστερόλη ή το αλάτι που περιέχεται στα τρόφιμα, σημαίνει ότι θα πρέπει να διαβάζετε τις ετικέτες τους.




Ο διαιτολόγος προτείνει…

‘Τρώμε υγιεινά’ δεν σημαίνει ότι εγκαταλείπουμε τα αγαπημένα μας φαγητά!

Οι αγαπημένες μας συνταγές μπορούν εύκολα να προσαρμοστούν σε έναν ισορροπημένο τρόπο μαγειρέματος και να παρέχουν μια υγιεινή εναλλακτική λύση στη διατροφή μας, καθώς ο τρόπος που μαγειρεύουμε επηρεάζει δραματικά τόσο το σύνολο των θερμίδων του κάθε γεύματος, όσο και τη θρεπτική του αξία.

Όλες οι συνταγές είναι λιγότερο από 500 θερμίδες και μπορούν να αντικαταστήσουν τα γεύματα σας ακόμη και αν βρίσκεστε σε προσπάθεια αδυνατίσματος.

Βάλτε χρώμα και γεύση λοιπόν στην διατροφή σας, χωρίς ενοχές.


Ετικέτα διατροφικής επισήμανσης

Διαβάζοντας τις ετικέτες συσκευασμένων τροφίμων μαθαίνετε περισσότερα για ένα τρόφιμο. Οι ετικέτες εκφράζονται συνήθως σε θερμίδες (Kcal) που παίρνετε καταναλώνοντας 100 γραμμάρια από το προϊόν που έχετε αγοράσει, όπως φαίνεται στο παράδειγμα της διπλανής εικόνας.

• Δώστε προσοχή στην περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά οξέα, που μπορεί να κάνουν κακό στη καρδιά σας ιδιαίτερα εάν η χοληστερόλη σας είναι αυξημένη.

• Προσέξτε στην ποσότητα νατρίου. [Σ.Η.Π.: 2 γραμμάρια]

• Οι διαιτητικές ίνες είναι χρήσιμες για τον οργανισμό. Είναι αναγκαία η ύπαρξη τους για την αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας και την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου.

• Όσον αφορά τις βιταμίνες, τα μέταλλα και τα ιχνοστοιχεία, και αυτά αναγράφονται ως το ποσό που λαμβάνει κάποιος καταναλώνοντας 100 γραμμάρια αυτού του προϊόντος. Τα ποσοστά που παρουσιάζονται αφορούν το ποσό από τη Συνιστώμενη Ημερήσια Ποσότητα (Σ.Η.Π.) που προσλαμβάνετε καταναλώνοντας 100 γραμμάρια αυτού του προϊόντος. Για παράδειγμα τρώγοντας 100 γραμμάρια του προϊόντος που αναγράφεται στη διπλανή εικόνα λαμβάνετε το 169% της ποσότητας Βιταμίνης Ε που πρέπει να προσλαμβάνετε ημερησίως.

Συστατικά

Τα τρόφιμα πρέπει να έχουν στην ετικέτα μια λίστα με τα συστατικά που περιέχουν. Οι ετικέτες των τροφίμων πρέπει να γράφουν τα συστατικά των προϊόντων με σειρά Βάρους, συστατικό που περιέχεται στη μεγαλύτερη ποσότητα αναγράφεται πρώτο. Το συστατικό που περιέχεται στη μικρότερη ποσότητα αναγράφεται τελευταίο. Οπότε για να αποφύγετε τα πολλά λιπαρά ή τα κεκορεσμένα λιπαρά οξέα, περιορίστε την χρήση των προϊόντων που αναγράφουν λίπος ή λάδι πρώτα, ή που αναγράφουν πολλά λιπαρά ή συστατικά λαδιού.

Διαβάζετε τις ετικέτες προσεκτικά. Μπορεί αρχικά να μοιάζει δύσκολο ή βαρετό, αλλά τελικά μπορεί να αποδειχτεί ενδιαφέρον και διασκεδαστικό.

Προαιρετικά εαν θέλετε να βάλετε και αυτές τις στήλες.

Όταν στη συσκευασία του προϊόντος συναντήσετε το γράμμα E ακολουθούμενο από ένα τριψήφιο νούμερο, τότε πρέπει να γνωρίζετε ότι τα νούμερα:Aπό 100 έως 199 είναι χρωστικές Aπό 200 έως 299 είναι συντηρητικά Aπό 300 έως 399 είναι αντιοξειδωτικάAπό 400 έως 499 είναι σταθεροποιητές

Πολύ συχνά συναντάμε στις διατροφικές ετικέτες τροφίμων, μερικές λέξεις:

  • Ελεύθερο θερμίδων ή χωρίς θερμίδες.
  • Τα τρόφιμα αυτά έχουν λιγότερο από 5 θερμίδες ανά μερίδα.
  • Χωρίς λίπος ή ελεύθερα λίπους [”χωρίς προστιθέμενο λίπος” και ”μηδενικό λίπος”]
  • Τα τρόφιμα αυτά περιέχουν περίπου 0.5 g λίπους ανά μερίδα.
  • Ελεύθερα χοληστερόλης ή χωρίς χοληστερόλη

Στα τρόφιμα αυτά υπάρχουν λιγότερα από 2 mg χοληστερόλης, ενώ θα πρέπει επίσης να περιέχουν λιγότερα από 2 g κορεσμένου λίπους ανά μερίδα.

Τρόφιμα φτωχά σε άλατα νατρίου

Ενδείκνυται για δίαιτες φτωχές σε αλάτι. Η κατανάλωση μιας συγκεκριμένης ποσότητας των προϊόντων αυτών σας δίνει τη μισή ποσότητα νατρίου απ\\\\\\\’ ότι το κανονικό προϊόν.

  • Ανάλατα ή χωρίς επιπρόσθετο αλάτι.
  • Δεν έχει προστεθεί αλάτι στα τρόφιμα αυτά.
  • Προϊόντα μειωμένων θερμίδων, λίπους, χοληστερόλης ή νατρίου
  • Το τρόφιμο έχει τουλάχιστον 25% λιγότερο λίπος, χοληστερόλη, θερμίδες ή νάτριο από το αντίστοιχο κανονικό τρόφιμο.

Προϊόντα διαίτης.

Τα προϊόντα αυτά είναι είτε χαμηλής είτε μειωμένης περιεκτικότητας σε θερμίδες ή να προορίζονται για κάποια άλλη ειδική χρήση σε ένα διαιτολόγιο.

Προϊόντα light

Αυτό σημαίνει ότι το τρόφιμο έχει 1/3 λιγότερες θερμίδες ή 1/2 λιγότερο λίπος ή 1/2 λιγότερο νάτριο από ότι το κανονικό τρόφιμο. Προσέξτε γιατί ο όρος »light» μπορεί να αναφέρεται στο χρώμα ή στην υφή του τροφίμου.

Υγιεινά τρόφιμα

Τα τρόφιμα αυτά είναι χαμηλής περιεκτικότητας σε ολικό λίπος και κορεσμένο λίπος. Επιπρόσθετα δεν πρέπει να περιέχει μεγαλύτερη ποσότητα χοληστερόλης ή νατρίου, από ότι συστήνει ο οργανισμός τροφίμων και φαρμάκων. Η ονομασία αυτή δε σημαίνει ότι το τρόφιμο δεν περιέχει ζάχαρη, ούτε επίσης ότι είναι απαραίτητα κατάλληλο για το διαιτολόγιο σας.

Φυσικά τρόφιμα

Προσέχετε αυτόν τον όρο. Δεν υπάρχει ακόμη σαφής χαρακτηρισμός του τι σημαίνει  »φυσικό ». Το φυσικό δεν έχει καμιά σχέση με το υγιεινό.

Υδρογονωμένα ή μερικώς υδρογονωμένο λίπος.

Αυτό σημαίνει ότι το ακόρεστο λίπος έχει γίνει με προσθήκη υδρογόνου πιο κορεσμένο, έτσι ώστε να είναι στερεό σε θερμοκρασία δωματίου.

Συσκευασμένα σε νερό

Οι κονσέρβες τόνου ή σολωμού με νερό αντί για λάδι, περιέχουν λιγότερο λίπος.

Αλεύρι σίτου (wheat flour)

Αυτό αναφέρεται στο άσπρο αλεύρι και όχι στο αλεύρι ολικής αλέσεως. Τα ολικής αλέσεως τρόφιμα είναι καλύτερες επιλογές, γιατί περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες.