Τρυπτοφάνη – η ”ουσία” της ευτυχίας !

Εισαγωγικά:

 Η τρυπτοφάνη είναι ένα από τα πρωτεϊνικά αμινοξέα και ένα (από τα 8) απαραίτητα αμινοξέα για την ανθρώπινη διατροφή. Κωδικοποιείται στον γενετικό κώδικα με το κωδικόνιο UGG.

Μόνο το L-στερεοϊσομερές της τρυπτοφάνης χρησιμοποιείται σε δομικές πρωτεΐνες ή σε ένζυμα, αλλά η D-τρυπτοφάνη βρίσκεται περιστασιακά σε πεπτίδια φυσικής παραγωγής (για παράδειγμα θαλάσσιο δηλητηριώδες πεπτίδιο κοντρυφάνη, contryphan).

Το χαρακτηριστικό δομικό χαρακτηριστικό της τρυπτοφάνης είναι ότι περιέχει μια ινδολική λειτουργική ομάδα, στην πλευρική της αλυσίδα. Είναι ένα απαραίτητο αμινοξύ, όπως επιδεικνύεται από τα αυξητικά αποτελέσματα της χορήγησής της σε αρουραίους.

H τρυπτοφάνη λειτουργεί ως μια βιοχημική πρόδρομη ένωση για την παραγωγή διαφόρων ενώσεων:

1)Η τρυπτοφάνη μετατρέπεται σε 5-υδροξυτρυπτοφάνη από το ένζυμο υδροξυλάση της τρυπτοφάνης.

2)Σεροτονίνη (ένας νευροδιαβιβαστής), συνθέτεται από το ένζυμο αποκαρβοξυλάση της 5-υδροξυτρυπτοφάνης.

3)Η σεροτονίνη, με τη σειρά της, μπορεί να μετατραπεί σε μελατονίνη (μια νευροορμόνη), μέσω της δράσης των ενζύμων N-ακετυλοτρανσφεράση και 5-υδροξυϊνδολο-O-μεθυλοτρανσφεράση.

4)Η νιασίνη συνθέτεται από την τρυπτοφάνη μέσω κυνουρενίνης και κουϊνολικού οξέος ως νευραλγικής σημασίας βιοσυνθετικά ενδιάμεσα.

5)Η αυξίνη (μια φυτοορμόνη): Όταν στοιχεία σωλήνα ηθμού υφίστανται απόπτωση, η τρυπτοφάνη μετατρέπεται σε αυξίνες.

Μερικές τροφές που περιέχουν τρυπτοφάνη

 

Το 5-HTP ( 5-υδροξυτρυπτοφάνη ή 5 hydroxytryptophan) αποτελεί την υδροξυλιωμένη μορφή του αμινοξέος τρυπτοφάνη. Η τρυπτοφάνη δεν μπορεί να συντεθεί από τον οργανισμό γι’ αυτό και αποτελεί ένα από τα 8 απαραίτητα αμινοξέα που πρέπει να λαμβάνεται μέσω της διατροφής. Στον οργανισμό η τρυπτοφάνη μετατρέπεται σε 5-HTP, το οποίο με τη σειρά του αποτελεί πρόδρομο μόριο της σεροτονίνης, έναν νευροδιαβιβαστή του κεντρικού νευρικού συστήματος.

.

Το 5-HTP είναι εκχύλισμα του φασολιού ενός Αφρικανικού φυτού (Griffonia Simplicifolia), και λειτουργεί ως ενδιάμεσος μεταβολίτης μεταξύ του αμινοξέως L-Tryptophan (Τρυπτοφάνη) και του νευροδιαβιβαστή Serotonin (Σεροτονίνη). Η Τρυπτοφάνη μετατρέπεται σε 5-HTP, η οποία με τη σειρά της μετατρέπεται σε Σεροτονίνη.

Τόσο η L-Tryptophan όσο και η 5-HTP ανεβάζουν τα επίπεδα σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Η σεροτονίνη είναι μια ορμόνη που λειτουργεί ως νευρομεταδότης και ίσως να βοηθάει στην διατήρηση ευχάριστης διάθεσης, υποβοηθώντας στον ύπνο, καθησυχάζοντας αισθήματα ανησυχίας και έντασης και ανακουφίζοντας από τα συμπτώματα κατάθλιψης. Λέγεται ότι η σεροτονίνη είναι υπεύθυνη για τα συναισθήματα της ευημερίας, για την ηρεμία, τη χαλάρωση, την εμπιστοσύνη και τη συγκέντρωση χωρίς αυτό να έχει επικυρωθεί επαρκώς.

Λόγω των επιδράσεών της στα επίπεδα σεροτονίνης, η 5-HTP χρησιμοποιείται συχνά ως καταπραϋντικό. Χρήσιμη φαίνεται να είναι σε διαταραχές όπως κατάθλιψη, αϋπνία, ινομυαλγία, πονοκέφαλοι καθώς και σε περιπτώσεις συναισθηματικής υπερφαγίας.

Προφυλάξεις κατά τη χρήση/αλληλεπιδράσεις:

Η υπερδοσολογία πρέπει να αποφεύγεται καθώς προκαλεί πονοκέφαλο, ναυτία, διαταραχές ύπνου και δυσκοιλιότητα. Να μην γίνεται συνδυαστική χρήση της 5-HTP με τα παρακάτω θρεπτικά συστατικά και βότανα: βιταμίνη Β6, νικοτιναμίδιο, ginger, πασσιφλόρα, υπερικό (st john’s wort), gingko biloba. Να μην συνδυάζεται με αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Να μην λαμβάνεται από έγκυες και θηλάζουσες.

Ο ειδικός σας ενημερώνει ότι τα συμπληρώματα διατροφής δεν υποκαθιστούν την ισορροπημένη διατροφή ή την ιατρική συμβουλή/γνωμάτευση και δεν είναι φάρμακα.

Βιβλιογραφία:

5-HTP efficacy and contraindications
Adjunctive 5-hydroxytryptophan slow-release for treatment-resistant depression: Clinical and pre-clinical rationale
5-Hydroxytryptophan, a precursor for serotonin synthesis, reduces seizure-induced respiratory arrest